hoan.uk

Phòng thí nghiệm ăng-ten J-pole

Ăng-ten

Giới thiệu

Công cụTrung cấpLứa tuổi 14–998 phútITU-ARRL RF-TECH-03GDPT-2018 VatLi-11

Chọn tần số và vật liệu dẫn rồi đọc chiều dài thanh bức xạ, đoạn phối hợp, khoảng cách và độ cao điểm cấp của ăng-ten J-pole.

Các bước

Xong 0 trên 4

Cách hoạt động

Hướng dẫn chế tạo & nối cáp J-Pole

1. Nối dây đồng trục 50Ω

Nối lõi trung tâm (center conductor/signal) của dây cáp đồng trục 50Ω vào thanh dài (radiator element A) và vỏ giáp tiếp địa (outer shield/ground) vào thanh ngắn (matching stub B) ở độ cao C tính từ thanh nối đáy. Sử dụng cổ dê kim loại (hose clamps) để dễ dàng di chuyển điểm nối lên/xuống điều chỉnh SWR đạt 1:1 hoàn hảo trước khi hàn cố định.

2. Cấu tạo & tiếp địa mast

Thường làm bằng ống đồng 1/2" hoặc 3/4" (copper pipe). Thanh nối đáy (shorting bar D) nối liền 2 chân anten và có thể gắn trực tiếp vào cột mast kim loại mà không cần cách điện, vì điểm nối đáy có trở kháng bằng 0 (điểm tiếp địa RF lý tưởng).

Nguyên lý hoạt động và vận hành ăng-ten J-Pole

Ăng-ten J-Pole (còn gọi là ăng-ten chữ J) là loại ăng-ten đứng đa hướng sử dụng chấn tử bức xạ nửa bước sóng (λ/2) được phối hợp trở kháng với cáp đồng trục 50 Ω thông qua một nhánh dây truyền sóng ngắn mạch một phần tư bước sóng (λ/4). Tên gọi "J-Pole" bắt nguồn từ hình dáng chữ J đặc trưng gồm một ống phát xạ dài đặt song song với một nhánh phối hợp ngắn và nối liền nhau ở đáy.

Vì bản chất là ăng-ten nửa bước sóng tiếp điện ở đầu cuối (end-fed half-wave), J-Pole có góc phóng bức xạ rất thấp hướng dọc theo đường chân trời, trở thành lựa chọn xuất sắc cho liên lạc vô tuyến nghiệp dư VHF/UHF tầm xa, trạm lặp (repeater) và mạng gói APRS/Packet.

Ưu điểm thiết kế J-Pole

J-Pole không cần các tia đất đối trọng tỏa ngang như ăng-ten Ground Plane, cực kỳ bền chắc khi hàn bằng ống đồng và có thể bắt trực tiếp lên đỉnh cột kim loại tiếp địa chống sét do điểm giữa thanh đáy có điện áp cao tần bằng 0.

Phối hợp trở kháng và điểm tiếp điện

Đoạn nhánh λ/4 phía dưới hoạt động như một biến áp phối hợp trở kháng (ngắn mạch ở đáy ~0 Ω, hở mạch ở đỉnh ~vô cùng). Việc kẹp cáp ở đúng độ cao C giúp chọn đúng điểm có trở kháng 50 Ω để truyền toàn bộ công suất lên phần λ/2 phía trên.

Xử lý sóng đứng SWR và cuộn chặn dòng vỏ cáp (RF choke)

Hiện tượng SWR cao bất thường trên J-Pole thường do dòng RF mode chung (common-mode) rò xuống vỏ ngoài cáp đồng trục. Cách khắc phục triệt để là cuộn 4 đến 6 vòng cáp đồng trục đường kính khoảng 10 cm ngay bên dưới điểm tiếp điện để làm cuộn chặn balun 1:1.

Câu hỏi

Đoạn ngắn trong ăng-ten J-pole có vai trò gì?
J-pole thẳng đứng bức xạ tốt nhất theo hướng nào?
Làm thế nào để chỉnh SWR của J-pole?
Bảng kích thước cắt chấn tử và thông số (J-Pole)
Chấn tửChiều dàiGhi chú
Tổng chiều dài thanh dài (A)1.505,2 mmTổng chiều dài của thanh đồng phát xạ dài (3/4 λ).
Tổng chiều dài thanh ngắn (B)501,7 mmChiều dài thanh nhánh song song phối hợp trở kháng (1/4 λ).
Phần bức xạ hiệu dụng (A - B)1.003,4 mmPhần nửa bước sóng (1/2 λ) phía trên thực sự bức xạ sóng.
Độ cao điểm đấu cáp đồng trục (C)100,3 mmKhoảng cách từ đáy thanh nối ngắn mạch lên điểm kẹp lõi & vỏ cáp.